Software voor explosieveiligheid en zonering laten maken
Het explosieveiligheidsdocument is bij de meeste bedrijven een rapport van een adviesbureau. Het klopte op de dag van oplevering. Daarna is er een pomp vervangen, een afzuiging verlegd en een opslagplek verplaatst, en niemand heeft het document erbij gepakt. De vraag is niet of u een document hebt, maar of het nog over uw installatie gaat.
Waar het document uit elkaar loopt met de praktijk
De verplichting komt uit richtlijn 1999/92/EG, in de wandeling ATEX 153, die in Nederland in het Arbobesluit staat. Het document moet ten minste vier dingen bevatten: een beoordeling van de risico's, de indeling in gevarenzones, de technische en organisatorische maatregelen die daaruit volgen, en de voorlichting aan de mensen die er werken. Het is dus geen rapport maar een onderbouwing die de vier onderdelen aan elkaar knoopt.
De zone-indeling is de spil. Bij gas of damp gaat het om zone 0, 1 en 2, bij stof om zone 20, 21 en 22, oplopend van vrijwel altijd aanwezig naar zelden en kortdurend. Aan die indeling hangt welke apparatuur er mag staan: richtlijn 2014/34/EU, ATEX 114, kent apparatencategorieën waarbij categorie 1 hoort bij zone 0 en 20, categorie 2 bij zone 1 en 21, en categorie 3 bij zone 2 en 22. Verschuift een zone, dan verschuift de eis aan alles wat erin staat.
Precies daar gaat het mis. De zone-indeling zit in een tekening bij een adviseur, het apparatenoverzicht in een onderhoudssysteem en de maatregelen in een procedurehandboek. Drie plekken die los van elkaar veranderen. Wie na een verbouwing wil weten of de blower in die hoek nog de goede categorie heeft, moet drie bronnen naast elkaar leggen en hopen dat ze even oud zijn.
Hoe wij dit bouwen
De koppeling tussen zone en apparaat is het hart. Alles wat daaraan hangt, volgt daaruit.
Elke zone krijgt een eigen registratie met haar klasse, haar begrenzing en de onderbouwing waarom die klasse geldt. Een tekening is een weergave, geen bron.
Elk apparaat in een zone krijgt zijn categorie, markering en keuringsstatus. Het systeem toetst die tegen de zone waar het staat en meldt het als de combinatie niet klopt.
Een maatregel zonder het risico waar hij bij hoort is niet te beoordelen. Wij leggen die relatie vast, zodat bij een wijziging zichtbaar wordt welke maatregelen meeveranderen.
Vervanging, verbouwing of een ander product zet de betrokken zones op herziening. Zonder die stap veroudert het document ongemerkt, en dat is precies wat er nu gebeurt.
Wat de software concreet doet
Het register van zones met hun apparatuur draagt alles. Wat u daarnaast nodig heeft, hangt af van hoe vaak uw installatie verandert.
Zones met hun onderbouwing
Elke zone met haar klasse, begrenzing en de reden waarom die klasse is toegekend. Bij een discussie met de inspectie is die onderbouwing het gesprek, niet de tekening.
Categorie getoetst tegen de zone
Het systeem kent de zone waar een apparaat staat en de categorie die het heeft. Een categorie 3 in een zone 1 komt eruit als melding en niet als iets dat iemand moet opmerken.
Keuringen en inspecties met einddatum
Explosieveilig materieel heeft periodieke inspectie nodig. Die termijnen lopen af zonder dat er iets stukgaat, dus zonder bewaking merkt u het pas bij een controle.
Het document als samenstelling, niet als bestand
De vier verplichte onderdelen worden opgebouwd uit de actuele gegevens. Wat u uitdraait, is de stand van nu en niet van de laatste keer dat iemand een tekst bijwerkte.
Wijzigingen die het document raken
Een gemelde wijziging aan de installatie zet de betrokken zones en apparaten op herziening, met wie dat moet beoordelen en tegen wanneer.
Aansluiting op het onderhoudssysteem
Apparatuur staat vaak al in een onderhoudsysteem. Wij halen die gegevens op via koppelingen, zodat er niet twee lijsten ontstaan.
Voor wie wij bouwen
Explosiegevaar is niet voorbehouden aan de chemie. Vier situaties waarin dit speelt. De controle op de vloer loopt via de ATEX-app.
Proces- en chemische industrie
Veel zones, veel apparatuur en regelmatige aanpassingen aan de installatie. De uitdaging is niet het opstellen maar het meebewegen. Zie ook software voor de chemie.
Bedrijven met stofexplosiegevaar
Meel, suiker, melkpoeder, houtstof en metaalstof geven stofzones. Die worden vaker over het hoofd gezien dan gaszones, omdat er geen tank of leiding bij te pas komt.
Installateurs en onderhoudspartijen
U werkt op locaties van klanten met verschillende zone-indelingen. Weten welke categorie waar mag voordat u iets meeneemt, scheelt een afgebroken klus.
Adviesbureaus die documenten opstellen
U levert nu een rapport op dat vanaf dag twee veroudert. Een omgeving waarin de klant zelf wijzigingen bijhoudt, verandert uw dienst van een oplevering in een abonnement.
Test je idee eerst — werkend prototype in 1 dag
Met OneDayBuild maken we je idee in één dag tastbaar voor €950, zodat je weet of verdere ontwikkeling de investering waard is. Besluit je door te gaan met de volledige bouw? Dan verrekenen we de kosten volledig.
Bekijk OneDayBuild →Technologie en koppelingen
Zone-indelingen en apparatencategorieën zijn gegevens, geen code. Alles wat de norm of de installatie kan veranderen, hoort instelbaar te zijn en met historie bewaard.
Waarom Appfront
Het document is een samenstelling, geen bestand
Wij bouwen de vier verplichte onderdelen als gegevens die aan elkaar hangen. Een pdf is het resultaat, niet de bron.
De toets zone tegen categorie hoort in het systeem
Dat is de controle die nu van een mens afhangt die drie lijsten naast elkaar legt. Wij maken er een melding van.
Een wijziging moet het document raken
Zonder die koppeling veroudert alles stil. Wij zetten de betrokken zones op herziening zodra er iets aan de installatie verandert.
Wij bouwen niet uw zone-indeling
Het bepalen van zones is werk van een specialist. Wij bouwen de plek waar die uitkomst leeft en meebeweegt.
Security en privacy
Een zone-indeling met apparatuurgegevens vertelt precies waar bij u het risico zit. Dat is informatie die u niet breder wilt delen dan nodig. Wij zetten toegang per rol en per locatie, geven een externe adviseur of installateur alleen zijn eigen scope, en leggen elke inzage vast.
Voor dit onderwerp weegt de historie zwaar. Bij een incident is de vraag niet hoe het nu staat maar hoe het stond op de dag zelf, en die vraag komt van de inspectie of van een verzekeraar. Wij bewaren daarom elke wijziging aan een zone, een apparaat of een maatregel met tijdstip en persoon, en maken een aanpassing zichtbaar naast de oude waarde in plaats van eroverheen. Hoe wij zelf met beveiliging omgaan staat in ons informatiebeveiligingsbeleid; meldingen van buitenaf lopen via ons CVD-beleid.
Veelgestelde vragen over ATEX-software
Ten minste vier onderdelen: de beoordeling van de explosierisico's, de indeling in gevarenzones, de technische en organisatorische maatregelen die daaruit volgen, en de voorlichting aan de werknemers. De verplichting staat in het Arbobesluit en komt uit de Europese richtlijn die bekendstaat als ATEX 153. De precieze eisen leest u bij de Nederlandse Arbeidsinspectie na.
ATEX 153 richt zich op u als werkgever: de zones, de maatregelen en het document. ATEX 114 richt zich op de fabrikant van apparatuur die in zo'n zone gebruikt mag worden. De twee raken elkaar bij de categorie: apparatuur van categorie 1 mag in de zwaarste zones, categorie 3 alleen in de lichtste. Die koppeling is wat een systeem kan bewaken.
Nee, en dat moet u ook niet willen. Zone-indeling is werk voor iemand die uw proces, uw stoffen en de normen kent. Wij bouwen de plek waar die uitkomst wordt vastgelegd, aan apparatuur wordt gekoppeld en bij een verbouwing opnieuw tegen het licht gaat.
Ja. Stofexplosiegevaar valt onder dezelfde verplichting, met een eigen reeks zones: 20, 21 en 22. In de praktijk wordt stof vaker onderschat, omdat er geen tank of leiding zichtbaar is. Meel, suiker, melkpoeder, hout- en metaalstof zijn bekende voorbeelden.
Meestal wel, en dat is vaak de beste route. De apparatuur staat er al in met haar locatie en haar onderhoudshistorie. Wij halen die gegevens op en voegen toe wat er nu ontbreekt: de zone waar het staat en de categorie die daar hoort. Twee losse lijsten lopen altijd uit elkaar.
Een gemelde wijziging zet de betrokken zones en apparaten op herziening, met een verantwoordelijke en een termijn. Dat is bewust een stroom en geen melding, want de kern van het probleem is dat een wijziging nu nergens tot een herbeoordeling leidt.
Vooral doordat de vraag verschuift van zoeken naar tonen. Een inspecteur wijst een plek aan en vraagt wat daar staat, welke zone het is en waarom. Komt dat uit één registratie, dan is dat een kort gesprek. Komt het uit drie bronnen van verschillende leeftijd, dan wordt het een lang gesprek.
Dat hangt af van het aantal zones, de omvang van uw apparatuurbestand en of er een onderhoudsysteem is om op aan te sluiten. Het zoneregister met de categorietoets is doorgaans snel bruikbaar en haalt het grootste risico weg; koppelingen kosten meer. Wij geven een onderbouwde inschatting na de verkenning.
Weten of uw document nog klopt?
Pak een apparaat dat het afgelopen jaar is vervangen en zoek uit in welke zone het staat en welke categorie het heeft. Hoe lang dat duurt, zegt genoeg. Wij bouwen dit als losse toepassing en als onderdeel van een breder traject maatwerk software.