OAI-PMH-koppeling laten maken
OAI-PMH is het protocol van het Open Archives Initiative waarmee systemen metadata aanbieden en andere systemen die metadata oogsten. In erfgoed, bibliotheken, archieven en onderzoek is het al jaren een gewone manier om collecties buiten het eigen systeem vindbaar te maken. Forum Standaardisatie beveelt het aan voor leermaterialen en cultureel erfgoed. Appfront bouwt de koppeling: een OAI-PMH-ingang op uw collectie-, archief- of repositorysysteem, of een oogster die metadata van anderen ophaalt en verwerkt.
Wat is een OAI-PMH-koppeling?
Een OAI-PMH-koppeling laat uw systeem metadata uitwisselen volgens het Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting. Versie 2.0 is van juni 2002 en is de versie die het Open Archives Initiative publiceert. Het protocol scheidt twee rollen: een repository biedt metadata aan, een oogster haalt die op. Daarvoor zijn er zes verzoeken, zoals Identify, ListRecords en GetRecord, die over gewone HTTP worden gedaan en XML teruggeven. Elke repository moet ten minste eenvoudige Dublin Core aanbieden, en kan daarnaast andere formaten leveren. Het gaat om metadata: beschrijvingen van objecten, documenten of archiefstukken, niet om de bestanden zelf.
Het protocol is ontworpen voor selectief oogsten. Elk record heeft een datum van de laatste wijziging, zodat een oogster met from en until alleen ophaalt wat nieuw of gewijzigd is. Met sets deelt een repository records in, bijvoorbeeld per collectie, en met een resumptionToken worden grote lijsten in delen opgehaald. Een repository geeft ook aan of verwijderde records zichtbaar blijven. Forum Standaardisatie heeft OAI-PMH in 2017 op de lijst met aanbevolen standaarden gezet, voor het aanbieden en ophalen van metadata over leermaterialen en cultureel erfgoed. In het Datasetregister van het Netwerk Digitaal Erfgoed, beheerd door het Nationaal Archief, staat OAI-PMH naast SPARQL en SRU als een van de vormen waarin datasets beschikbaar zijn.
Wij bouwen maatwerk omdat collectiesystemen hun metadata op hun eigen manier vastleggen. Een eigen database, een ouder collectiesysteem zonder OAI-PMH, of een systeem dat wel een ingang heeft maar niet de velden of formaten levert die een afnemer vraagt: daar helpt een koppeling. Welke metadataformaten en sets u nodig hebt, wie uw gegevens wil oogsten en of u zelf metadata van anderen wilt ophalen, stellen we in de eerste stap met u vast.
Aanbieden
Uw metadata te oogsten.
Oogsten
Metadata van anderen binnen.
Alleen wijzigingen
Selectief op datum.
Hoe wij uw OAI-PMH-koppeling bouwen
We beginnen bij uw collectie en uw doel: in welk systeem de metadata staat, welke velden en formaten u gebruikt, wie de gegevens wil afnemen en of u zelf metadata van andere repositories wilt ophalen. Daarna maken we een mapping van uw velden naar Dublin Core en de andere formaten die nodig zijn, en bouwen we de eerste stroom: een ingang voor één collectie of een oogst van één bron. U controleert de uitkomst met echte records, en waar het kan testen we samen met een afnemer of de oogst goed loopt. Andere collecties, sets en formaten volgen als dat goed loopt. Daarna houden we de koppeling bij als uw systeem of de eisen van afnemers veranderen.
Systeem, velden, afnemers.
Velden naar Dublin Core.
Eén collectie of bron.
Livegang, bewaking, en beheer bij wijzigingen.
Wat een OAI-PMH-koppeling concreet doet
De onderdelen hieronder komen in vrijwel elke OAI-PMH-koppeling terug. Welke u nodig hebt, hangt af van de vraag of u metadata aanbiedt, oogst of allebei.
Ingang
De zes verzoeken ondersteund.
Formaten
Dublin Core en meer.
Sets
Records per collectie.
Selectief
Alleen wat is gewijzigd.
Controle
Ongeldige records gemeld.
Logboek
Elke oogst terug te vinden.
Voor wie wij een OAI-PMH-koppeling bouwen
De koppeling is bedoeld voor instellingen die hun collecties of publicaties vindbaar willen maken buiten hun eigen systeem, en voor wie metadata van meerdere bronnen bij elkaar wil brengen. Hoe meer records en afnemers, hoe meer het oplevert.
Musea en erfgoed
Collecties breed vindbaar.
Archieven
Beschrijvingen te oogsten.
Bibliotheken
Catalogi uitgewisseld.
Onderwijs en onderzoek
Repositories gekoppeld.
Technologie en koppelingen
Deze pagina gaat over het aanbieden en oogsten van metadata met OAI-PMH. Zoekt u een systeem voor het duurzaam bewaren van digitale archieven, kijk dan naar onze pagina over e-depot software; voor de aansluiting op een e-depot volgens de afspraken van de archiefsector is er de DERA-integratie. Gaat het om archiefmetadata volgens de nieuwe standaard, lees dan meer over de MDTO-koppeling. Onze werkwijze leest u op software laten maken.
Waarom Appfront voor uw OAI-PMH-koppeling?
Een collectie die alleen in het eigen systeem te vinden is, een export die elk kwartaal met de hand naar een portaal gaat, of een oogst die elke keer alles opnieuw ophaalt en halverwege vastloopt, kost een instelling tijd en bereik. Daar bouwen we op: een ingang die afnemers zelf kunnen oogsten, alleen wijzigingen en een logboek waarin u terugziet wat er is gebeurd.
Vindbaar
Uw metadata te oogsten.
Efficiënt
Alleen wat is gewijzigd.
Zichtbaar
Fouten in het logboek.
Security en privacy bij een OAI-PMH-koppeling
De koppeling biedt alleen de metadata aan die u openbaar wilt maken. Velden die intern zijn, of gegevens over personen in archiefbeschrijvingen die niet openbaar mogen, filteren we vooraf, en waar de AVG of de openbaarheidsregels van uw archief iets vragen, stemmen we dat met u af. Elke oogst wordt met tijd en resultaat vastgelegd.
De koppeling draait in een Europees datacenter, met versleutelde verbindingen. Hoeft niet iedereen te kunnen oogsten, dan schermen we de ingang af voor afnemers die u toelaat. Wachtwoorden en sleutels staan afgeschermd en zijn niet zichtbaar voor medewerkers.
Veelgestelde vragen over een OAI-PMH-koppeling
Vragen die collectiebeheerders, archivarissen en informatiespecialisten stellen voordat ze hiermee beginnen.
Het Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting: een protocol waarmee een repository metadata aanbiedt en een oogster die ophaalt. Versie 2.0 is van juni 2002. De verzoeken gaan over HTTP en de antwoorden zijn XML.
Een koppeling die uw systeem metadata laat aanbieden via OAI-PMH, of die metadata van andere repositories oogst en in uw eigen systeem verwerkt. Afnemers halen dan zelf op wat nieuw of gewijzigd is, en u hoeft geen exports meer te maken.
Elke OAI-PMH-repository moet ten minste eenvoudige Dublin Core aanbieden, met het voorvoegsel oai_dc. Daarnaast kunt u andere formaten leveren die afnemers vragen. Welke dat zijn, stellen we in de eerste stap met u vast.
Nee. Forum Standaardisatie heeft OAI-PMH in 2017 op de lijst met aanbevolen standaarden gezet, voor metadata over leermaterialen en cultureel erfgoed. Aanbevolen betekent dat het een gangbare standaard is, geen 'pas toe of leg uit'-verplichting.
Elk record heeft een datum van de laatste wijziging. Een oogster vraagt met from en until alleen de records op die in die periode zijn veranderd, en kan beperken tot een set. Grote lijsten worden in delen opgehaald met een resumptionToken.
Een repository geeft aan of verwijderde records niet, tijdelijk of blijvend zichtbaar blijven. Blijven ze zichtbaar, dan ziet een oogster dat een record is verwijderd en kan hij het ook bij zichzelf weghalen. Welke keuze bij u past, bespreken we vooraf.
Voor instellingen met een collectiesysteem zonder OAI-PMH, met een ingang die niet levert wat afnemers vragen, of die metadata van meerdere bronnen bij elkaar willen brengen. Heeft uw systeem al een goede OAI-PMH-ingang, dan is configureren vaak genoeg.
Uw metadata laten aanbieden of oogsten?
Vertel ons in welk systeem uw collectie staat en wie de metadata wil afnemen. We laten zien hoe een OAI-PMH-koppeling dat regelt.