Dienst · Software-ontwikkeling

EUDI-wallet accepteren in uw software.

De Europese digitale identiteitswallet komt eraan, en met hem de plicht voor veel dienstverleners om hem te accepteren. Interessanter dan de plicht is wat hij mogelijk maakt: alleen vragen wat u werkelijk nodig heeft. Wij bouwen die koppeling naast uw bestaande inlogmiddelen, niet in plaats ervan.

OpenID4VPSelectief delenNaast bestaand inloggenAttestaties

Wat er verandert, en wat wij eraan bouwen.

Met de herziening van eIDAS (Verordening EU 2024/1183) krijgt elke lidstaat de opdracht om burgers en bedrijven een digitale identiteitswallet aan te bieden. De Europese lijn is dat die wallets eind 2026 beschikbaar zijn; Nederland werkt aan een eigen publieke wallet. Voor dienstverleners komt daar een acceptatieplicht achteraan, met een eigen tijdlijn die afhangt van de uitvoeringshandelingen. Belangrijk detail: die plicht gaat over erkende wallets in het algemeen, dus wachten op een specifieke wallet is geen strategie.

Wat dit buiten de plicht om interessant maakt, is de kant van de gegevensbeperking. Veel organisaties vragen bij het inloggen of bij een aanvraag meer dan ze nodig hebben, simpelweg omdat het middel niet anders kon. Met selectieve openbaarmaking kunt u de afgeleide vragen in plaats van het gegeven zelf: niet de geboortedatum maar of iemand achttien is, niet het volledige adres maar de gemeente. Minder vragen betekent minder bewaren en minder uitleggen.

Wij bouwen de kant van de accepterende partij: het verzoek dat u naar de wallet stuurt, het controleren van wat er terugkomt, en het koppelen aan de identiteit die u al in uw systeem heeft. Dat raakt vrijwel altijd uw bestaande inlogketen en soms uw koppelingen met andere systemen. Voor organisaties die daarnaast met informatiebeveiliging bezig zijn, richten we het zo in dat beide trajecten elkaar niet in de weg zitten.

Drie soorten opdrachten die wij hierin krijgen.

Waar u begint, hangt af van waarvoor u identiteit gebruikt: inloggen, een enkel kenmerk controleren, of een dossier opbouwen. In het eerste gesprek bepalen we dat.

Eerste traject · vast sprintbudget

Inloggen met de wallet, naast wat u heeft

Een tweede route naar dezelfde identiteit in uw systeem. Voor uw gebruikers verandert er in eerste instantie niets: er komt een knop bij. Technisch is het ontwerpwerk vooral het koppelen — iemand die vandaag met een bestaand middel inlogt en morgen met een wallet, hoort dezelfde persoon te zijn en hetzelfde dossier te zien. Wij bouwen die route zo dat hij apart uit te zetten is, zodat wijzigingen in de standaarden uw bestaande dienstverlening niet raken.

OpenID4VPKoppeling aan bestaand accountApart uitschakelbaarTerugvaloptie
Middelgroot traject · vast sprintbudget

Kenmerken controleren zonder alles te vragen

Leeftijdsgrens, woonplaats, beroepsbevoegdheid, tekenbevoegdheid. In plaats van een document te vragen en op te slaan, vraagt u de bevestiging en bewaart u het antwoord. Dat scheelt u bewaartermijnen, uitleg en risico. Wij lopen daarvoor eerst uw formulieren langs: welk gegeven vraagt u, waarom, en wat is de afgeleide die u werkelijk nodig heeft. Die schoonmaak levert in de praktijk vaak meer op dan de wallet zelf.

Selectieve openbaarmakingLeeftijdscontroleMinder bewarenFormulieropschoning
Groter traject · vast sprintbudget

Attestaties uitgeven en controleren

Naast identiteit kunnen wallets verklaringen dragen die door een organisatie zijn afgegeven: een diploma, een lidmaatschap, een bevoegdheid, een klantstatus. Bent u de partij die zoiets afgeeft, dan bouwen wij de uitgiftekant; bent u de partij die het controleert, dan de controlekant. Vaak allebei, want organisaties die uitgeven willen doorgaans ook kunnen controleren wat anderen hebben afgegeven.

UitgifteControle en intrekkingSD-JWT en mdocVertrouwenslijsten

Wat u aan het einde van een traject heeft.

Een werkende koppeling die naast uw bestaande inlogmiddelen staat, met de documentatie die u nodig heeft om u als accepterende partij te laten registreren.

  • Een werkende walletrouteEen verzoek aan de wallet, controle van wat er terugkomt en koppeling aan de identiteit in uw systeem, gebouwd op de open standaarden zodat u niet aan een leverancier vastzit.
  • Naast uw bestaande middelenDe nieuwe route staat los van wat er al is en is afzonderlijk uit te zetten, zodat wijzigingen in de standaarden uw huidige dienstverlening niet raken.
  • Een overzicht van gevraagde gegevensPer formulier en per gegeven vastgelegd waarom u het vraagt en welke afgeleide volstaat — de basis voor uw verzoek aan de wallet en meteen een opschoning.
  • RegistratiedocumentatieDe gegevens en onderbouwing die u nodig heeft om u als accepterende partij te registreren, inclusief welke kenmerken u opvraagt en waarvoor.
  • Een terugvaloptieEen route voor gebruikers die geen wallet hebben of die weigeren een gegeven te delen, zodat uw dienst blijft werken.
  • Overdracht aan uw teamWerksessies met uw ontwikkelaars en met de mensen die de aanvragen behandelen, plus documentatie voor uw functionaris gegevensbescherming.

Wanneer dit bij u speelt.

Vier situaties waarin het zinvol is hier nu naar te kijken in plaats van te wachten tot de datum in zicht komt.

Acceptatieplicht komt eraan

U bent publieke dienstverlener of een grote dienst

Voor publieke dienstverleners en voor diensten die wettelijk sterke authenticatie moeten gebruiken, komt de plicht om erkende wallets te accepteren. Wie zijn identiteitslaag nu al uitbreidbaar maakt, hoeft dat straks niet onder tijdsdruk te doen.

U vraagt te veel

Uw formulieren zijn in de loop der jaren gegroeid

Er staan velden op uw formulier waarvan niemand meer weet waarom ze er staan, en u bewaart documenten waar u eigenlijk alleen een bevestiging uit nodig had. Dat is nu een risico en met selectief delen straks onnodig.

Handmatige controle

Iemand kijkt naar een geupload document

Uittreksels, identiteitsbewijzen of diploma’s worden geupload en met de hand gecontroleerd. Dat is traag, foutgevoelig en levert u een bewaarplicht op voor gegevens die u liever niet had gehad.

Verspreide inlogkennis

Elke pagina weet zelf hoe iemand is ingelogd

Als de kennis over authenticatie door uw hele applicatie is uitgesmeerd, wordt elk nieuw inlogmiddel een verbouwing. Dat opruimen heeft nu al waarde en maakt de wallet straks een toevoeging in plaats van een project.

Hoe zo’n traject loopt.

1

Kennismaking en afbakening

Waarvoor gebruikt u identiteit: inloggen, een kenmerk controleren, of een dossier opbouwen? Welke inlogmiddelen draaien er nu, en hoe is dat in uw applicatie belegd? Die laatste vraag bepaalt vaak de helft van het werk, want een verspreide inlogketen kost meer dan de wallet zelf.

2

Gegevens en grondslagen langslopen

Een werksessie waarin we per formulier en per veld bepalen: waarom vraagt u dit, is het noodzakelijk of wenselijk, en welke afgeleide volstaat. Noodzakelijk en wenselijk horen zich in uw software anders te gedragen, en dat onderscheid ontbreekt vrijwel altijd.

3

Bouwen in sprints

We werken in tweewekelijkse sprints. Eerst de identiteitslaag zo maken dat er een middel bij kan zonder dat u overal iets moet aanpassen, dan de walletroute zelf, dan de kenmerken. Uw eigen ontwikkelaars werken mee, want dit raakt de kern van uw applicatie.

4

Testen tegen een proefopstelling

De standaarden zijn er en er zijn proefopstellingen om tegenaan te testen, ruim voordat de publieke wallets breed beschikbaar zijn. We testen ook het pad waarin iemand geen wallet heeft of een gegeven weigert, want dat is het pad dat in de praktijk het vaakst wordt overgeslagen.

5

Registratie en overdracht

De documentatie voor uw registratie als accepterende partij, een overdracht aan uw team, en afspraken over wat er gebeurt als de standaarden of de nationale invulling wijzigen. Dat laatste is in dit dossier geen theoretisch scenario.

Veelgestelde vragen over de EUDI-wallet.

Wat productverantwoordelijken, architecten en privacy-functionarissen ons vragen voordat zij hieraan beginnen.

Wanneer moeten wij dit klaar hebben?
De Europese lijn is dat lidstaten eind 2026 een wallet beschikbaar hebben. De acceptatieplicht voor dienstverleners heeft een eigen tijdlijn die afhangt van de uitvoeringshandelingen, en die is in de afgelopen periode meermaals bijgesteld. Wat wij organisaties adviseren, is niet op een datum te sturen maar op uitbreidbaarheid: zorg dat uw identiteitslaag een middel erbij kan hebben. Dan is de invoering straks een toevoeging en geen verbouwing onder tijdsdruk.
Moeten wij onze huidige inlogmiddelen uitzetten?
Nee. De plicht is om erkende wallets te accepteren, niet om bestaande middelen te vervangen. Voor uw gebruikers verandert er in eerste instantie niets: er komt een knop bij. Wij bouwen de nieuwe route bewust naast de bestaande en afzonderlijk uitschakelbaar, zodat een wijziging in de standaarden of in de nationale invulling niet doorwerkt op wat er vandaag werkt.
Wat is selectieve openbaarmaking precies?
Het vermogen van de wallet om een deel van een verklaring te delen zonder de rest prijs te geven, en om een afgeleide te bevestigen zonder het onderliggende gegeven te tonen. U vraagt niet de geboortedatum maar of iemand achttien is, niet het volledige adres maar de gemeente. Voor u betekent dat minder gegevens ontvangen, dus minder bewaren en minder uitleggen. Voor de gebruiker betekent het dat hij ziet wat hij deelt en waarom.
Wat als een gebruiker weigert een gegeven te delen?
Dan moet uw dienst daar iets mee kunnen. Dat is precies de reden om vooraf per gegeven vast te leggen of het noodzakelijk is of wenselijk: die twee horen zich anders te gedragen. Een noodzakelijk gegeven dat ontbreekt, betekent dat de aanvraag niet door kan; een wenselijk gegeven dat ontbreekt, hoort de aanvraag niet te blokkeren. In de meeste bestaande formulieren is dat onderscheid niet gemaakt en is alles verplicht.
Werkt dit ook voor organisaties in plaats van personen?
Ja, daar wordt in het stelsel rekening mee gehouden: naast persoonlijke wallets komen er voorzieningen voor rechtspersonen, waarmee bijvoorbeeld tekenbevoegdheid of vertegenwoordiging kan worden aangetoond. Wij houden daar in het ontwerp rekening mee door de controle niet vast te leggen op een persoonsattestatie, zodat u later niet opnieuw hoeft te bouwen wanneer dat deel beschikbaar komt.
Vervangt dit DigiD of eHerkenning?
Op termijn is de verwachting dat de wallet naast en deels in de plaats van bestaande middelen komt te staan, maar dat is een proces van jaren en het is niet iets waar u nu op hoeft te anticiperen. Praktisch gezien voegt u een route toe. Wat u wel nu kunt doen, is zorgen dat uw applicatie niet aan een specifiek middel vastzit, want dat is de kostenpost bij elke volgende wijziging.
Op welke standaarden bouwen jullie?
Op de open standaarden die in het Europese architectuurkader worden aangewezen: OpenID for Verifiable Presentations voor het opvragen, met verklaringen in formaten als SD-JWT en mdoc. Dat betekent dat de koppeling niet aan een specifieke wallet of leverancier vastzit. Wij volgen de referentie-implementaties, en houden de plek waar de standaard nog beweegt bewust klein en apart, zodat een wijziging daar niet door uw hele applicatie loopt.
Moeten wij ons ergens registreren?
Ja. Partijen die gegevens uit een wallet opvragen, moeten zich als accepterende partij laten registreren en daarbij aangeven welke kenmerken zij opvragen en waarvoor. Dat is een van de waarborgen in het stelsel: een wallet kan controleren of een verzoek past bij wat de vrager mag vragen. Wij leveren de onderbouwing en het overzicht van gevraagde kenmerken dat u voor die registratie nodig heeft.
Wat als de tijdlijn opnieuw verschuift?
Dat is een reeel scenario en het is een reden om te bouwen op uitbreidbaarheid in plaats van op een datum. De twee dingen die wij als eerste doen — het overzicht van gevraagde gegevens en het losmaken van uw identiteitslaag — hebben waarde ongeacht wanneer de wallet komt. Ze verkorten daarnaast het werk dat er later ligt, dus u loopt geen risico op investering die vervalt.
Hoe zit dit met de AVG?
Ze versterken elkaar. De wallet maakt gegevensminimalisatie technisch mogelijk waar die eerder alleen een intentie was: u kunt werkelijk minder vragen. Wat blijft gelden, is dat u voor elk gegeven dat u wel ontvangt een grondslag nodig heeft en een bewaartermijn. Het overzicht dat wij maken van gevraagde gegevens met de reden erbij, is precies wat uw functionaris gegevensbescherming nodig heeft en wat in de meeste organisaties niet bestaat.
Wat is het verschil met een eIDAS-koppeling?
Die twee worden vaak door elkaar gehaald. Een eIDAS-koppeling sluit u aan op het Nederlandse koppelpunt, zodat burgers en ondernemers uit andere EU-landen met hun eigen nationale inlogmiddel bij u terechtkunnen — over dezelfde keten als eHerkenning. Dat is er nu en het werkt. De wallet is de volgende stap uit dezelfde verordening: een middel dat de gebruiker zelf beheert, dat verklaringen kan dragen en waarmee hij een deel daarvan kan delen. Heeft u nu buitenlandse gebruikers, dan is de koppeling wat u zoekt; gaat het om de acceptatieplicht die eraan komt, dan deze pagina.
Waar kunnen wij vandaag al mee beginnen?
Met twee dingen die nu al nut hebben. Het eerste is de lijst van gegevens die u opvraagt, met per gegeven de reden en de afgeleide die zou volstaan; die heeft u sowieso nodig en hij bepaalt straks hoe uw verzoek eruitziet. Het tweede is uw identiteitslaag zo inrichten dat er een middel bij kan zonder dat u overal iets moet aanpassen. Samen is dat een korte opdracht met opbrengst nu, en het haalt het grootste deel van het latere werk weg.

Praat met ons over de EUDI-wallet.

Een kennismaking van een half uur, vrijblijvend. Vertel welke gegevens u nu opvraagt en hoe uw inloggen is geregeld, dan zeggen we wat er als eerste zou moeten en wat kan wachten — ook als we uiteindelijk niet samenwerken.

Edit Content